Η σημερινή κυβέρνηση υπήρξε ιδιαίτερη επικριτική στη νομιμοποίηση αυθαιρέτων, αλλά τώρα αντιμετωπίζει με ρεαλισμό την κατάσταση. Το υπουργείο Περιβάλλοντος σχεδιάζει μια κλιμακωτή χρέωση και εκπτώσεις στα ασθενή κοινωνικά στρώματα, κάτι που θα αποτελέσει κίνητρο ένταξης στο νόμο για τα αυθαίρετα όσων αδυνατούσαν για οικονομικούς λόγους. Αυτά τα μέτρα θα συνοδεύσουν τη νέα παράταση στον νόμο 4178/2013 που εκπνέει στις 8 Φεβρουαρίου του 2016. Στόχος του υπουργείου είναι η παράταση που θα δοθεί να είναι περιορισμένης κλίμακας, μέχρι η κυβέρνηση να προχωρήσει στην αναμόρφωση του νόμου για τα αυθαίρετα με χωροταξικά και περιβαλλοντικά κριτήρια. Ο σχεδιασμός του υπουργείου είναι οι νέες ρυθμίσεις να είναι έτοιμες τον προσεχή Απρίλιο ώστε με τη διαβούλευση και την ψήφιση του νόμου, το νέο θεσμικό πλαίσιο να είναι ολοκληρωμένο μέσα στο α' εξάμηνο του 2016. Αν τηρηθεί το πλάνο του υπουργείου, η παράταση του νόμου θα είναι περίπου έξι μήνες, διάστημα που θα πρέπει οι πολίτες να εκμεταλλευτούν για να νομιμοποιήσουν τα αυθαίρετα με ευνοϊκούς όρους. Η λογική της παράτασης είναι να προσελκύσει ο νόμος για τα αυθαίρετα όσο γίνεται περισσότερους πολίτες, κάτι που θα μεταφραστεί και σε μεγαλύτερα έσοδα. Γι' αυτόν τον λόγο μελετάται τα πρόστιμα να κλιμακώνονται ανάλογα με τον χρόνο υποβολής της δήλωσης, δίνοντας κίνητρο σε όσους δεν το αμελήσουν. Διαφορετικό πρόστιμο θα πληρώσει κάποιος τον Μάρτιο και διαφορετικό (μεγαλύτερο) τον Απρίλιο ή τον Μάιο. Το μέτρο της νομιμοποίησης των αυθαιρέτων έχει σημαντική εισπρακτική επιτυχία καθώς έχει αποφέρει έσοδα 3,3 δισ. ευρώ (1,5 δισ. ευρώ έχει εισπραχθεί και 1,8 δισ. είναι προς είσπραξη) με πάνω από 940.000 δηλώσεις. Δυνητικά και με τα κατάλληλα κίνητρα το ποσό αυτό εκτιμάται ότι μπορεί να πολλαπλασιαστεί προσελκύοντας νέες δηλώσεις αλλά και τους χιλιάδες πολίτες που είναι σε αρχικό στάδιο υποβολής. Πρόκειται για εκείνους που έχουν υποβάλει μια απλή αίτηση στο σύστημα και οι οποίοι για διάφορους λόγους (οικονομικούς κ.ά.) δεν έχουν πραγματοποιήσει το επόμενο βήμα. Πρόσθετα έσοδα θα προκύψουν για το Επιμελητήριο και από την εφαρμογή της ηλεκτρονικής έκδοσης των κτιρίων, αλλά και της ηλεκτρονικής έκδοσης των οικοδομικών αδειών.
Ο Υπoυργός Περιβάλλοντος & Ενέργειας & ο Αναπληρωτής Υππυργός Περιβάλλοντος & Ενέργειας υπέγραψαν απόφαση με θέμα: «Τρόπος υπολογισµού των φορολογικών των αδειών δόµησης, στην περίπτωση τµηµάτων τους που εξαιρούνται της προσµέτρησης στον συντελεστή δόµησης του οικοπέδου / γηπέδου, λόγω διαφορετικών ερµηνειών των αρµόδιων υπηρεσιών, σύµφωνα µε το άρθρο 28, παρ. 2, του Ν.4067/2012, όπως ισχύει.».
Σύμφωνα με την απόφαση, ο υπολογισµός των φορολογικών και λοιπών εισφορών (ΙΚΑ, κ.λ.π) των αδειών δόµησης των κτηρίων γίνεται επί του συνόλου της επιφανείας τους, που αντιστοιχεί σε εργατική δαπάνη, κατά τα ισχύοντα, ανερξαρτήτως εάν χώροι ή τµήµατα αυτής εξαιρούνται της προσµέτρησης στον συντελεστή δόµησης του οικοπέδου/γηπέδου.
Στον «αέρα» βρίσκεται από χθες η νέα ψηφιακή πλατφόρμα του Τεχνικού Επιμελητηρίου Ελλάδος, δίδοντας τη δυνατότητα στους δικαιούχους του προγράμματος να επωφεληθούν του συμψηφισμού 50% των προστίμων για τα αυθαίρετα, προχωρώντας σε εργασίες ενεργειακής αναβάθμισης και στατικής επάρκειας.
Στην ουσία πρόκειται για την εφαρμογή που δίνει στους πολίτες ένα επιπλέον κίνητρο να συνεργαστούν με τον μηχανικό τους και να ενταχθούν στις ρυθμίσεις του νόμου 4178 για τα αυθαίρετα, οι διατάξεις του οποίου πρόσφατα κρίθηκαν συνταγματικές από το ΣτΕ. «Στόχος όλων μας είναι αφενός τα αυθαίρετα να συμμετέχουν στην προσπάθεια της χώρας για εξοικονόμηση ενέργειας και αφετέρου οι αυθαίρετες κατασκευές να αποκτήσουν τη στατική ασφάλεια που απαιτείται με επίβλεψη μηχανικού», όπως τονίζει ο πρόεδρος του ΤΕΕ, Γιώργος Στασινός.
Υπενθυμίζεται ότι, σύμφωνα με το άρθρο 20 του νόμου 4178 του 2013, δύναται να καθορίζεται συμψηφισμός των ποσών που καταβάλλονται από την έναρξη εφαρμογής του παρόντος για αμοιβές υπηρεσιών, εργασίες και υλικά για την ενεργειακή αναβάθμιση των κτιρίων, καθώς και για τη στατική επάρκεια αυτών, επί κατασκευών προ του έτους 2003, με τα ποσά του ειδικού προστίμου που προβλέπονται στον παρόντα νόμο και έως το ποσοστό 50% του προβλεπόμενου του ειδικού προστίμου. Σύμφωνα με τη σχετική ΚΥΑ, οι εργασίες και δαπάνες που καλύπτονται αφορούν για τη μεν ενεργειακή αναβάθμιση την κάλυψη των ελάχιστων απαιτήσεων του Κανονισμού Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων (ΚΕΝΑΚ), για τη δε στατική επάρκεια τις εργασίες και δαπάνες για την κάλυψη των ελάχιστων απαιτήσεων φέρουσας ικανότητας σύμφωνα με τον Κανονισμό Επεμβάσεων (ΚΑΝΕΠΕ).
Ηλεκτρονική ταυτότητα
Σύμφωνα με τον πρόεδρο του ΤΕΕ, Γιώργο Στασινό, «με τον νόμο 4178 για την αντιμετώπιση της αυθαίρετης δόμησης και το περιβαλλοντικό ισοζύγιο, γίνεται ένα ουσιαστικό και μελετημένο βήμα για την αντιμετώπιση του χρόνιου προβλήματος των αυθαιρέτων.
Χωρίς να αυξηθούν τα πρόστιμα, καθιερώθηκε ένα ολοκληρωμένο πλαίσιο με βασικό στόχο την καταγραφή όλων των αυθαιρέτων της χώρας. Ταυτόχρονα, προωθείται ο θεσμός της ηλεκτρονικής ταυτότητας κτιρίου και ξεκινά σε λίγο καιρό η ηλεκτρονική έκδοση οικοδομικών αδειών. Η νέα ηλεκτρονική εποχή, με έλεγχο και καταγραφή του δομημένου χώρου σε όλη την επικράτεια έχει ξεκινήσει. Έτσι καταπολεμάμε παθογένειες δεκαετιών. Με πρώτη αυτή των αυθαιρέτων». Κύκλοι του ΤΕΕ επισημαίνουν πως η λειτουργία της εφαρμογής μπορεί να λειτουργήσει θετικά για την οικονομία και να οδηγήσει στη διατήρηση ή ακόμη και τη δημιουργία νέων θέσεων εργασίας στον κλάδο της οικοδομής, ενώ παράλληλα είναι ωφέλιμη για τη χώρα και το περιβάλλον, διότι προάγει την εξοικονόμηση ενέργειας και την ασφάλεια των οικοδομών. Ποιους αφορά - Εργα
Σύμφωνα με τα όσα προβλέπονται, στη ρύθμιση εντάσσονται τα κτίρια που κατασκευάστηκαν προ του έτους 2003, καθώς και για λιθόκτιστα κτίρια που κατασκευάστηκαν προ της 28ης Ιουλίου 2011 και υπάγονται στις ρυθμίσεις του Ν. 4178/2013 (ΦΕΚ Α΄ 174). Το ποσό του ειδικού προστίμου, που καταβάλλεται δυνάμει του ανωτέρω νόμου, μπορεί να συμψηφίζεται με το ποσό που δαπανάται μετά την έναρξη ισχύος της παρούσας για υλοποίηση παρεμβάσεων ενεργειακής αναβάθμισης των κτιρίων αυτών. Η απόφαση δεν εφαρμόζεται σε κτίρια τα οποία οι ιδιοκτήτες τους έχουν λάβει για αυτά επιδότηση από κρατικά ή συγχρηματοδοτούμενα από την Ευρωπαϊκή Ένωση προγράμματα, που αφορούν παρεμβάσεις στον κτιριακό τομέα για τη βελτίωση της ενεργειακής απόδοσής τους.
Οι παρεμβάσεις μπορεί να αφορούν τόσο στο κέλυφος του κτιρίου, περιλαμβανομένων των ανοιγμάτων, όσο και στα συστήματα θέρμανσης, ψύξης, κλιματισμού και παροχής ζεστού νερού χρήσης. Οι παρεμβάσεις υλοποιούνται σύμφωνα με τις κείμενες διατάξεις και προδιαγραφές για τις ελάχιστες απαιτήσεις του Κανονισμού Ενεργειακής Απόδοσης Κτιρίων (ΚΕΝΑΚ). Ο συμψηφισμός διενεργείται για ποσό έως το 50% του ειδικού προστίμου μη συμπεριλαμβανομένου του σχετικού παραβόλου και εφόσον οι παρεμβάσεις επιφέρουν αναβάθμιση του κτιρίου κατά τουλάχιστον μία ενεργειακή κατηγορία, ή ετήσια εξοικονόμηση πρωτογενούς ενέργειας μεγαλύτερη από το 30% της κατανάλωσης του κτιρίου.
Στις 886 χιλ. οι αυθαίρετες ιδιοκτησίες
Σύμφωνα με τα μέχρι σήμερα στοιχεία του επιμελητηρίου, στο πληροφοριακό σύστημα του ΤΕΕ για τις δηλώσεις αυθαιρέτων του Ν. 4178 έχουν ήδη καταγραφεί περίπου 886 χιλιάδες ιδιοκτησίες, σύμφωνα με τον πίνακα που ακολουθεί, από τις οποίες έχουν ενταχθεί στις ευνοϊκές ρυθμίσεις του νόμου μέχρι στιγμής περίπου 581 χιλιάδες ακίνητα.
Πριν από περίπου έναν μήνα, τα εισπραχθέντα πρόστιμα και παράβολα από τους 695.000 συνολικά ιδιοκτήτες ανέρχονταν σε 1,4 δισ. και αντιστοιχούσαν σε περίπου 2,3 εκατ. συναλλαγές, ενώ σε οριστική υπαγωγή βρίσκονται σήμερα 226.447 αυθαίρετα, με αναμενόμενα έσοδα για τα κρατικά ταμεία περί το 1 δισ. ευρώ.
Οπως προκύπτει από τη στατιστική επεξεργασία των στοιχείων του πληροφοριακού συστήματος, το 75% των δηλώσεων αφορά αυθαιρεσίες σε κτίρια με οικοδομική άδεια, ενώ το 25% των δηλώσεων αφορά κτίρια χωρίς οικοδομική άδεια, δηλαδή παντελώς αυθαίρετα. Το 70% των δηλώσεων εντοπίζεται σε ακίνητα εντός σχεδίου, ενώ το 30% σε ακίνητα εκτός σχεδίου. Οσον αφορά τη χρήση των ακινήτων που δηλώνονται στο πληροφοριακό σύστημα του ΤΕΕ, το 22% των ακινήτων χρησιμοποιείται ως πρώτη και μοναδική κατοικία, το 60% ως άλλη κατοικία και το 18% για επαγγελματικές χρήσεις.
H εξέλιξη...
Στις δηλώσεις αυθαιρέτων του Ν.4178 έχουν ήδη καταγραφεί περίπου 886 χιλιάδες ιδιοκτησίες.
Στις ευνοϊκές ρυθμίσεις του νόμου έχουν μέχρι στιγμής ενταχθεί περίπου 581 χιλιάδες ακίνητα.
Τα εισπραχθέντα πρόστιμα και παράβολα από τους 695 χιλ. ιδιοκτήτες ανέρχονταν σε 1,4 δισ.
Σε οριστική υπαγωγή βρίσκονται σήμερα 226.447 αυθαίρετα.
Τα αναμενόμενα έσοδα για τα κρατι- κά ταμεία υπολογί- ζονται περίπου σε 1 δισ. ευρώ.
Πηγή: http://www.imerisia.gr/article.asp?catid=26516&subid=2&pubid=113553068
© 2026 Nikolopoulos